Old Pulteney-tasting (Gent, Bonding Dram, 10/02/2012)

Het gebeurt minder nu, dat vertegenwoordigers van een distilleerderij hun vaste stek in Schotland verlaten om hun product abroad aan te prijzen. Doorgaans zijn deze distilleerderijen opgenomen in concerns, die over flink vertakte distributiekanalen beschikken. En als we al eens een vertegenwoordiger zien, representeert hij een onafhankelijke bottelaar – minder kanalen, minder middelen. Maar de varieteit die zij aanbieden omvat doorgaans een spectaculair avondvullend programma : van zacht naar scherp, van fruitig naar rokerig, van sherry naar turf. Toch is een ‘verticale’ tasting van een distilleerderij even interessant : het brengt de invloed van het hout op de new spirit duidelijker in beeld, en stilaan maakt een distilleerderij profiel zich kenbaar door de verschillende expressies heen. Was het trouwens niet Michael Jackson die in zijn Malt Whisky Compagnion elke distilleerderij inleidde met de specifieke huisstijl?

Old Pulteney. De distilleerderij gaat er prat op dat alles wat als single malt gebotteld wordt in de distilleerderij zelf rijpte.

We waren erg opgetogen toen we de Old Pulteney aankondiging zagen van The Bonding Dram, en grepen de kans aan deze disilleerderij grondig aan te pakken. Trouwens, Michael Jackson omschrijft de huisstijl van Old Pulteney als ‘Fris, zilt, eetlustopwekkend. Aperitief.’ Achteraf beschouwd herken ik in de huisstijl het ‘frisse’ (groene appel) en ‘zilte’ heel erg. Het was een directe vraag aan Andrea Spinello van Inverhouse (de ‘koepel’ boven Old Pulteney) waar dit zilte karakter vandaan kwam. In tastings plaats ik wel eens een Old Pulteney als ‘brug’ tussen fruitige en geturfde whisky’s, juist omwille van de zilte smaak. “Ooh, no peat,” steigerde Spinello als een door een daas gestoken paard, “Geen turf in de Old Pulteney.” En hij verder bewaart hij vooral het mystery van het zilte karakter door twijfel te zaaien. De invloed van de warehouses nabij de zee? De vaten misschien die niet kunstmatig maar traag en in open lucht gedroogd worden alvorens met vloeibaar goud gevuld? De invloed van de logge, met bol en lantaarn voorziene stills, die de new spirit een ziltig karakter geven?

Spinelli, een Italiaan die meer over whisky wou weten en uiteindelijk in Schotland bleef hangen, weet Old Pulteney treffend te plaatsen. Terwijl de klassiek ’12’ wordt ingeschonken, imiteert hij plastisch de silly walk van de locals: voorovergebogen, tegen de steeds beukende wind in. Hij vertelt over William Johnson Pultney die het havenstadje Wick ontwierp en er meteen een distilleerderij met zijn eigen naam liet bouwen. Een noordelijk visserdorp, gericht op haringvangst, kon wel een stevig opkikkertje gebruiken, moet hij gedacht hebben. Een gedachte die nog steeds op het logo te herkennen is. En zo werd Wick een dorp dat overleefde op silver and gold : haring en whisky.

Old Pulteney 12y (43%)

Het is niet de eerste keer dat ik deze dram tot mij neem, maar eens te meer besef ik dat dit het ijkpunt van de avond wordt. Deze 12y expressie wordt volledig uit bourbon barrels samengesteld. De vaten worden gedurende 18 maanden in open lucht natuurlijk gedroogd, terwijl andere distilleerderijen hun vaten eerder een dag in de kiln laten drogen.

Old Pulteney 12 year. De hals van de fles toont de vorm van de ‘stills’ of distilleerketels : eerst een verbreding als bol en daarboven een tweede verbreding die versmalt; de lantaarn.

KLEUR : Licht goud

NEUS : Zoet, moutig als bier. Fris als de schil van Granny Smith appelen. Ananas? Karameltoetsen die aan cola doen denken. Zilte toetsen. De suggestie van rokerigheid is sinds de uitleg van Spinelli volledig verdwenen. Ik zoek dieper naar de ‘vuile’ vegen, het troebele dat ik voorheen als ‘zoete turf’ typeerde. Houttoetsen, wat verbrand plastic? ‘Definitely cut grass’ verduidelijkt Spinelli. Groen, ja, snoeiafval.

SMAAK : Zacht en fris fruitig bij aanvang. Zeer moutig (grassig?). Rond. Hier wel de suggestie van rook. Subtiel. Citrus en toffee. Wat fenolen en zilte toetsen. Aanzwellende vanille.

FINISH : Houterig. Meer en meer appel.

BALANS : Evenwichtige dram. Zoet en fris fruitig. In mijn herinnering zit hij in het vakje ‘makkelijk, niet complex’, maar telkens ik ‘m proef komen nieuwe associaties boven. Onder de karamel en zure appel zit een subtiel laagje zie telkens de aandacht trekt. Verwondert nog steeds.

Old Pulteney 17y (46%)

Old Pulteney 17 years. Een combinatie van rijping op Bourbon barrels (250 liter inhoud) en Sherry butts (500 lieter inhoud. deze laatste vooral Olorosso sherry.

KLEUR : Licht

NEUS : Warmer en rijker. Pungent. De invloed van de Olo Rosso doet deze whisky goed. Wat zoutiger nog, citrus, ananas en sherry. Iets meer rokerigheid, of is dat de kruidigheid van de sherry? Bloemig. De frisse fruittoetsen zij ook hier duidelijk aanwezig. Onrijpe witte pruim. Vruchtvlees van Granny Smith appeltjes. Na een tijdje bloeit deze dram open : honing. Complex.

SMAAK : Karaktervol. Opnieuw fris en moutig. Vanille. Peer en rood fruit. Nadrukkelijke sherry boven de frisse en moutige toetsen. Frisse van een droge, witte wijn. Schil van witte druif. Zeer zoet. Vanillesuiker. Diep in het glas de ‘vuile’ vegen uit de stills : wat zilt, wat metalig, een toefje fenolen – neen geen fenolen, eerder aldehyden.

FINISH : Zoete en lange vanille.

BALANS : Wow, klasse. Subtiel, complex. Het ‘ditillerykarakter’ is duidelijk herkenbaar, maar meesterlijk omgeven met bourbon en olorosso sherry toetsen. De aldehyden geven deze dram nog meer karakter.

Old Pulteney 21y (46%)

De ’17’ of de ’21’, dat leek een discussiepunt door de hele avond. En meteen verdeelde deze discussie de aanwezigen in een ‘pro’ en ‘contra’ Jim Murray kamp. Jim Murray – die andere whisky goeroe naast Michael Jackson – verhief de Old Pultney 21y tot beste Schotse whisky in zijn whiskybible 2012.

Old Pulteney 21 year. Old Pulteney is één van de laatste Schotse distilleerderijen die trouw blijven aan hun ‘wormtubs’ om het distillaat te koelen.

KLEUR : Donker goud.

NEUS : Zwaarder, minder alcohol. Rijke en volle sherry. Mooie houttoetsen in de neus. Honing ook. Frisse toetsen worden onderdrukt, moutige karakter gecamoufleerd.

SMAAK : Erg fruitig. Fruitsla van rood fruit met een sprankeltje citroen. Ziltige ondertoon. Houttoetsen en scherry zorgen voor een kruidig karakter. Peper, druivenpit. Vet. Butterscotch. Maar geen overpowerde sherrybom, daar zorgt voldoende vanille voor.

FINISH : Eerste zeer lange en een uitgesproken finish van deze tasting.

BALANS : Geen omwegen, deze staat er. In vol ornaat, en niets brengt deze expressie uit evenwicht. Toch van ik voor iets meer subtiliteit, zoals bij de 17 year.

Old Pulteney 30y (40,5%)

Old Pulteney 30 year. Zo’n lange tijd op 3rd fill bourbon vaten zorgen voor een ‘rijpe’ whisky die wonderlijk dicht bij de ‘jonge’ New Spirit’ blijft.

KLEUR : Zeer licht.

GEUR : Solvent en aldehyden. Wat een aparte ervaring. De lange rijping versterkt de typische smaken maar ondrdrukte ook bepaalde accenten. Gebrande toetsen, als gesmolten plastic, kaarsvet. En toch ook een frisse fruitigheid, die wat meer aanleunt bij tropisch fruit : mango en ananas. Geen sherry.

SMAAK : Zeer zacht. Troebel appelsap. En ah, wat zacht. Lichi, peer. De appelzoete new spirit duidelijk op de voorgrond. Frutella, maar dan de gele of witte snoepjes. De heerlijke fruittoetsen – cavaillon meloen nu – leiden de aandacht af van de ‘vuile’ vegen, het donkere randje, het zilte en zwavelige.

FINISH : Wat kort? Erg moutig. maar dan, zoete appelsap, met frisse toetsen die aan pompelmoes doen denken. Een mooie vanille ontwikkelt zich als apotheose.

BALANS : Op z’n minst een interessante whisky, deze ouwe knar. Er zitten genoeg ‘scheve’ kantjes aan om het frisse fruitzoete uit te dagen, een aangename ‘twist’. Fenolig zoals ook een Bunnahabhain dat kan zijn. Maar het zijn toch de Granny Smith appeltjes die het doen.

Old Pulteney 23y bourbon cask (43%)

Old Pultney 23 year boubon cask limited edition

Old Pulteney 23 year bourbon cask (limited edition). Old Pulteney kent een trage fermentatie. Maar liefst 54 uur duurt het gistingsproces (andere distilleerderijen houden het op ongeveer 48 uur).

KLEUR : Licht goud.

GEUR : Herkenbaar Old Pulteney. Granny Smith, grassig, ziltig met een ‘vuile’ veeg. Daaroverheen vers zaagsel. Complexe houttoetsen die beelden van een dicht woud oproepen. Best solvent. Moutige ondertoon.

SMAAK : Karamelzoet, zilt gekruide vanille. Best vet. Vers gezaagd hout met arachideolie. Mooie en ingetogen vanille. De ‘witte wijn’-toets is sterker. Schil van witte druiven. Toch zorgt juist de vanille voor een mooi evenwicht tussen het fris-zoete en de zilte aldehyden.

FINISH : Lange vanille met kruidige en houerige toetsen.

BALANS : Duidelijk één component van de Old Pulteney rijping. Mooi uitgebalanceerd. In de standaardbottelingen wordt deze op bourbon gerijpte whisky vermengd met op sherryvaten gerijpte whisky. En dat geeft vaak net iets meer cachet.

Old Pulteney 23y sherry cask (43%)

Old Pulteney 23 year sherry casks (limited edition). Deze whisky bevat vooral fino sherry, in tegenstelling tot de couranter gebruikte olorosso sherry.

KLEUR : Licht goud, te licht voor een typische sherry rijping.

GEUR : Hé, crème brûée. Drogend, als fino sherry, of als madeira wijn. Minder ‘rood’, meer ‘bruin’. Notig, vlezig. Toch ook een portie Granny Smith.

SMAAK : Ingetogen, wat je niet van een sherry rijping verwacht. Mooi. Bloemig en kruidig. Peper. Kruidige madeira, druivenpit. Valt qua fruitigheid op, omdat hij het meest afwijkt van de huisstijl. Aldehyden geven dat ietsje meer karakter.

FINISH : Lekkere, lange kruidige madeira/sherry.

BALANS : Mooi evenwicht tussen friszoete en de fino sherry. Meest evenwichtige. Het ‘madeirasausje’ werkt. Toch ook de ‘meest gecamoufleerde’.

Old Pulteney single cask (57%) 1995-2011 #3402

Dit betreft een cask sample van een botteling die in maart uitkomt.

KLEUR : Goud.

GEUR : Toffee en butterscotch. Voor het eerst overtuigd notig. Hazelnoot. Beslist een bourbon rijping. Zo zoet, en weer die karakterisitieke moutige (‘cut grass’) en Granny Smith ondertoon wordt met wat water bij prominenter.

SMAAK : Licht, zoet, Granny Smith. Kokos. Met water meer vanille. Zeer fris. Uitgesproken.

FINISH : Heerlijk lang, met aanzwellende vanille.

BALANS : De typische Old Pulteney karakteristieken zijn aanwezig. De cask strenghth maakt ‘m onstuimig, en brengt smaak- en geurcomponenten op de voorgrond, die in de klassieke bottelingen in de vatting inderdrukt worden. Een dergelijk uitgesproken karakter verwachten we van een single cask botteling.

Mag ik mezelf aan een distillerderij-profiel wagen?

Dit bericht werd geplaatst in Notes, Old Pulteney en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Old Pulteney-tasting (Gent, Bonding Dram, 10/02/2012)

  1. Pingback: Manzanilla van het Noorden : feit of fabel? (eerste versie) | Daily expressions of sweet and sour

  2. Pingback: Whisky battle : 2x Old Pulteney 17 | Daily expressions of sweet and sour

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s